Pimapen pencere kolu boşa dönüyor: sebepleri ve çözümü

Pencere kolunun altında kare kesitli bir mil vardır. Kolu çevirdiğinizde bu mil, kanadın içindeki ispanyolet mekanizmasının dişli kutusunu döndürür; mekanizma da kanadın kenarlarındaki kilit pimlerini kasadaki karşılıklara geçirir. Kanadın kilitlenmesi, açılması ve vasistas konumuna geçmesi bu zincire bağlıdır.

Kol boşa dönüyorsa bu zincirin bir halkası kopmuştur: kol döner ama hareket mekanizmaya ulaşmaz. Hangi halkanın koptuğu çoğu zaman belirtilerden anlaşılır; doğru parçayı seçmek de buna bağlıdır.

Bu arıza genellikle bir anda ortaya çıkmaz. Sıkı dönen bir kolu uzun süre zorlamak, sarkmış bir kanadı kolla kilitlemeye çalışmak ya da kolu kanat açıkken çevirmek dişlileri ve mili yavaş yavaş yıpratır; bir gün kol artık mekanizmayı döndürmez.

Kolun nasıl davrandığına dikkat edin:

• Kol sallanıyor ve yuvasından biraz dışarı çıkmış görünüyor: kolu tutan vidalar gevşemiş, mil dişli kutusundan kısmen çıkmış olabilir.
• Kol hiçbir konumda direnç göstermeden dönüyor: kolun içindeki mil kırılmış ya da köşeleri aşınmış olabilir.
• Yeni ya da sağlam bir kol takılı olduğu hâlde boşa dönüyor: sorun büyük olasılıkla ispanyolet mekanizmasının dişli kutusundadır.
• Kol dönüyor, kanat kapanıyor ama bazı köşeler kilitlenmiyor: mekanizmanın bağlantı parçalarından biri kırılmış olabilir.
• Kol boşa dönmeden önce bir süre sıkı ve sesli dönüyordu: zorlanan mekanizmanın dişlileri yıpranmış olabilir.

Aşağıdaki kontroller kanat kapalıyken yapılır ve pencereye zarar vermez. Kanat açık konumda kaldıysa kolu çevirerek deneme yapmayın; kanadı yavaşça kasaya yaslayın ve kilitlenmediği için rüzgârda açılabileceğini unutmayın.

• Kolun dibindeki kapağı hafifçe dışarı çekip yana çevirin; altında kolu tutan iki vida görünür. Vidalar gevşekse tornavidayla sıkın, ama aşırı zorlamayın.
• Vidaları sıktıktan sonra kolu yavaşça, kanadı kasaya doğru hafifçe bastırarak deneyin. Kol yine boşa dönüyorsa zorlamaya devam etmeyin.
• Vidaları söküp kolu yuvasından çekerseniz milin ucunu görebilirsiniz. Mil kırılmış ya da köşeleri yuvarlanmışsa sorun koldadır. Mil sağlamsa kolu aynı konumda yerine takıp vidaları yeniden sıkın.
• Kol boşa dönmüyor da hiç dönmüyorsa durum farklıdır. Birçok çift açılım penceresinde, kanat kasaya tam oturmadan kolun çevrilmesini engelleyen bir emniyet parçası bulunur; kanadı kasaya bastırıp kolu yeniden deneyin.
• Kolun, kolun takıldığı yerin ve kanat kenarındaki mekanizmanın birer fotoğrafını çekin. Kolun mil uzunluğu ve vida aralığı gibi ayrıntılar doğru parçayı seçmek için gerekir.

Vidaları sıkmak ya da kolu değiştirmek sorunu çözmediyse arıza büyük olasılıkla mekanizmanın içindedir. Pencere kapalı ve kilitli kalıp açılmıyorsa, kanat açık kalıp kilitlenmiyorsa ya da kolun vida yuvaları bozulup vidalar tutmuyorsa usta çağırın.

Usta gelene kadar pencereye ve kendinize zarar vermemek için şunlara dikkat edin:

• Kilitli kalan kanadı tornavida ya da bıçakla kanırtmayın; profil ve conta zarar görür, kilit pimleri eğilir.
• Kanadı menteşeden çıkarmaya kalkışmayın. Çift camlı bir kanat ağırdır ve elinizden kayabilir; üst katlarda bu, kanadın dışarı düşmesi demektir.
• Kanat aynı anda hem vasistas hem açık konuma geçip tek köşeden asılı kaldıysa kolu çevirerek düzeltmeye çalışmayın. Kanadı kasaya doğru yaslayın, önünü boşaltın ve çocukları uzak tutun.

Usta önce kolu söküp mili ve dişli kutusunu kontrol eder. Sorun yalnızca koldaysa, mil uzunluğu ve vida aralığı pencereye uyan yeni bir kol takılır. Çocuklu evlerde anahtarlı kol da bir seçenektir.

Dişli kutusu ya da mekanizmanın başka bir parçası arızalıysa o parça, profilin tipine uygun olanla değiştirilir. Yalnızca yana açılan bir kanadın mekanizması ile hem açılıp hem vasistas olan kanadınki aynı değildir; parça buna göre seçilir. Kanat kilitli kaldıysa önce profile zarar vermeden açılması gerekir; işin en dikkat isteyen kısmı budur.

Parça değiştikten sonra kol kapalı, açık ve vasistas konumlarında denenir. Kilit pimlerinin karşılıklara oturduğu ve kanadın kasaya düzgün bastığı kontrol edilir.

Kolu her seferinde tam konuma getirin: aşağı kapalı, yatay açık, yukarı vasistas. Ara konumda bırakılan kanat tam kilitlenmez. Kolun üzerine havlu ya da çanta asmayın, çocukların kola asılmasına izin vermeyin; kol mekanizmaya bu yükü doğrudan aktarır.

Kol eskisinden sıkı dönmeye başladıysa bunu bir uyarı olarak görün. Sıkı dönen kolu zorlamak dişlileri yıpratır; bu aşamada yapılan bir ayar, boşa dönen kol arızasının önüne geçebilir.

Kol ve ispanyolet mekanizması değişimini yerinde yapıyoruz. Yukarıda söz ettiğimiz fotoğrafları WhatsApp'tan gönderirseniz hangi parçanın gerektiği baştan netleşir.