Cam balkon zor açılıyor: teker, ray ve fitil

Cam balkonda her kanat, alt ve üst profildeki raylarda tekerlekler ya da kızaklar üzerinde hareket eder. Katlanır sistemlerde kanatlar rayda tek tek kaydırılıp dönüş noktasına getirilir ve orada içeri doğru katlanarak bir paket oluşturur. Sürme sistemlerde ise kanatlar yan yana raylarda birbirinin önünden geçer.

Kanatların arasında ve raylarda rüzgârı ve suyu kesen fitiller bulunur; kilitler ise kapalı kanatları birbirine ve profile bağlar. Kanat zor açılıyorsa bu parçalardan biri ya da birkaçı hareketi zorlaştırıyordur.

Kanatların rahat kayması için rayın düz ve temiz, tekerleklerin sağlam, kanat yüksekliğinin doğru olması gerekir. Bunlardan biri bozulduğunda kanat önce ağırlaşır, sonra belli noktalarda takılmaya başlar; zorlanan kanat da tekerleği daha çabuk aşındırır.

Kanadın nerede ve nasıl zorlandığı, sebebi büyük ölçüde gösterir:

• Bütün kanatlar rayın her yerinde ağır kayıyor: raya kum, toz ya da yaprak dolmuş olabilir.
• Tek bir kanat zor kayıyor, diğerleri rahat: o kanadın tekerleği aşınmış, kırılmış ya da yüksekliği kaymış olabilir.
• Bütün kanatlar rayın aynı noktasında takılıyor: ray o noktada eğilmiş, çökmüş ya da iki ray parçasının birleşim yeri kaymış olabilir.
• Kanat kayarken gıcırdıyor, tıkırdıyor ya da alt profil raya sürtüyor: tekerleğin yüzeyi aşınmış ya da rulmanı paslanmış olabilir.
• Kanat kilitliymiş gibi direniyor: kilit ya da mandal tam açılmamış, kilit dili karşılığında takılı kalmış olabilir.
• Kanatların arasından sarkan ya da raya katlanmış bir fitil var: fitil tekerleğin önüne girip hareketi engelliyor olabilir.

Aşağıdaki kontroller kanatları yerinden çıkarmadan yapılır:

• Önce bütün kilit ve mandalların tam açık olduğundan emin olun; yarım açık kalan bir kilit, kanadı arızalıymış gibi durdurur.
• Alt raydaki kumu ve tozu elektrik süpürgesinin ince ucuyla çekin; köşelerde sertleşmiş kiri yumuşak bir fırçayla gevşetip nemli bir bezle alın.
• Kanadı yavaşça iterek takıldığı noktayı bulun. Takılma hep aynı yerdeyse o noktadaki raya ve fitile yakından bakın.
• Alt raydaki tahliye deliklerinin çevresini de temizleyin; rayda bekleyen su, kumla birleşip tekerleklerin önünde çamur oluşturur.
• Yerinden çıkıp sarkan fitili parmağınızla kanalına geri bastırın. Fitil kopmuşsa kesip atmayın; olduğu gibi bırakıp fotoğrafını çekin.
• Raya gres, makine yağı ya da mutfak yağı sürmeyin; yağ kumu ve tozu tutar, tekerlekler daha çabuk aşınır. Fitillerin sürtünmesini azaltmak için silikon bazlı sprey kullanılabilir.

Kanat raydan çıkmışsa, bir köşesi aşağı düşmüşse, katlanırken dönüş noktasında sıkışıyorsa ya da tekerlek kırılıp kanat raya sürtünüyorsa kanadı zorlamayın ve usta çağırın. Kilidi kırılan ya da kanatları kapalı tutamayan bir cam balkon da bekletilmemelidir; rüzgârlı havada kanatlar açılıp çarpabilir.

Tekerlek değiştirmek için kanadı raydan çıkarmaya çalışmayın. Cam balkon kanatları ağırdır; elinizden kayan kanat dışarı düşebilir. Üst katlarda bu, hem sizin hem de aşağıdan geçenlerin hayatı için ciddi bir tehlikedir. Kanatlarla uğraşırken korkuluğa ya da sandalyeye çıkmak da düşme riskini artırır.

Kanat camında çatlak varsa kanadı hareket ettirmeyin. Cam balkon camları genellikle temperlidir; hasarlı cam beklenmedik bir anda dağılabilir ve parçaları aşağıya düşebilir. Kırılan camın parçalarını elle toplamaya çalışmayın; çevreyi boşaltıp usta çağırın.

Usta önce rayı temizleyip kanatları tek tek dener ve hangi kanadın, rayın hangi noktasında zorlandığını belirler. Ray eğilmiş ya da çökmüşse düzeltilir, gevşeyen ray vidaları sıkılır. Katlanır sistemlerde kanatların dönüş noktasına düzgün gelmesi için dönüş mekanizması da kontrol edilir; gevşemiş ya da aşınmış parçası varsa ayarlanır veya değiştirilir.

Aşınmış ya da kırılmış tekerlekler sisteme uygun olanlarla değiştirilir. Bunun için çoğu sistemde kanadın raydan çıkarılması gerekir; ağır bir camı güvenle taşımayı gerektiren bu iş ustaya bırakılmalıdır.

Ardından kanatların yüksekliği ayarlanır, kilitler kanatlara denk getirilir ve yıpranmış fitiller yenilenir. Son olarak bütün kanatlar birkaç kez açılıp kapatılarak kilitlerin ve katlanmanın rahat çalıştığı kontrol edilir.

Açık kanatların üzerine çamaşır, halı ya da saksı asmayın; bu yük tekerlekleri ve dönüş noktasını zorlar. Alt rayın üzerine eşya koymayın, çocukların kanatlara asılmasına izin vermeyin. Katlanır sistemlerde her kanadı paketin yanına kadar getirip öyle çevirin; iki kanadı birden itmek onları rayda birbirine çarptırır. Kanatlar ağırlaşmaya başladığında temizliği ve ayarı ertelemeyin; zorlanarak kaydırılan kanat hem tekerleği hem de kilidi yorar.

Cam balkonda teker, fitil ve kilit onarımını yerinde yapıyoruz. Takılan kanadın ve alt rayın fotoğraflarını, mümkünse kanadı kaydırırken çektiğiniz kısa bir videoyu WhatsApp'tan gönderirseniz gereken parçayı önceden görebiliriz.